Jelenie przy Morskim Oku: dlaczego turyści je dokarmiają i co robi TPN

Turysta, który na nagraniu szarpie jelenia za poroże przy drodze do Morskiego Oka, stał się bohaterem falstartu w internecie, a Tatrzański Park Narodowy (TPN) tłumaczy, że za takie zachowania zwierząt odpowiada przede wszystkim długotrwałe dokarmianie przez ludzi.

Co dokładnie pokazało nagranie?

Materiał wideo, który rozszedł się w mediach społecznościowych, przedstawia mężczyznę szarpiącego zwierzę za poroże w rejonie słynnej trasy prowadzącej do Morskiego Oka. Według relacji serwisu Fakt film wywołał oburzenie, a pod jego publikacją w ciągu godziny pojawiło się niemal 500 komentarzy. Serwis Interia Wydarzenia opisuje z kolei kilka nagrań, na których turyści karmią jelenie przy tej samej drodze, co sugeruje, że problem nie ogranicza się do jednego incydentu.

Dlaczego jelenie podchodzą do turystów?

Wicedyrektor TPN Filip Zięba, cytowany przez Interia Wydarzenia, podkreśla, że zachowanie zwierzęcia nie wzięło się znikąd. Jak powiedział w rozmowie z PAP: „Zachowanie jelenia widoczne na nagraniu nie jest wynikiem jednego spotkania z człowiekiem”. Według parku jeleń stopniowo traci naturalny dystans wobec ludzi, bo kojarzy ich z łatwo dostępnym jedzeniem. Wśród przyczyn wymieniane są dokarmianie, wabienie, podchodzenie, dotykanie oraz robienie zdjęć z bliska.

Ta sama logika tłumaczy, dlaczego zwierzęta w okolicy Morskiego Oka coraz częściej zbliżają się do szlaków. Duża liczba turystów w Tatrach sprawia, że oswajanie dzikich zwierząt przebiega szybciej, niż wynikałoby to z ich naturalnych zachowań.

Jak TPN reaguje na incydenty z jeleniami?

Park wyjaśnia okoliczności zdarzenia i analizuje zapisy monitoringu. Według Interia Wydarzenia TPN obserwuje konkretnego jelenia i stosuje odstraszanie. Fakt podaje, że park zastosował specjalistyczny środek odstraszający dla dzikich zwierząt. Radio RMF FM potwierdza użycie takiego środka, ale oba źródła zgodnie zaznaczają, że skuteczność działań jest na razie trudna do ocenienia.

Rozbieżności dotyczą głównie skali i opisu, a nie samych faktów: pierwsze źródło skupia się na jednym nagraniu i reakcji internautów, drugie szerzej opisuje powtarzające się przypadki dokarmiania.

Jak zachować się na szlaku, by nie zaburzać zachowania zwierząt?

TPN apeluje wprost: nie dokarmiać jeleni, nie wabić ich i nie dotykać. Park zachęca też, by reagować na niewłaściwe zachowania innych turystów, pod warunkiem że nie naraża się przy tym własnego bezpieczeństwa.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli planujesz wyprawę w okolice Morskiego Oka, traktuj jelenia jak dzikie zwierzę, a nie atrakcję do sfotografowania z bliska. Kanapka rzucona zwierzęciu dziś wydaje się niewinna, ale w dłuższej perspektywie uczy jelenia, że człowiek jest źródłem jedzenia, a to prowadzi do sytuacji, w których zwierzę staje się natarczywe. Zachowanie jelenia nie musi oznaczać agresji, ale ludzie, którzy znajdują się w pobliżu, mogą na tym ucierpieć. Najlepszym wyborem jest zachowanie odległości i zgłaszanie niewłaściwych sytuacji, zamiast próbowania samodzielnej interwencji.