Oblodzenia i verglas w Tatrach: śmiertelne wypadki turystów i zasady bezpieczeństwa

Jesienne oblodzenia i niewidoczny verglas w Tatrach doprowadziły do tragicznych wypadków. Sprawdź, jakie warunki panują w górach i jak się przygotować.

Oblodzenia i verglas w Tatrach to jesienne zagrożenie, które w ostatnich dniach doprowadziło do śmierci dwóch turystów i trudnej ewakuacji trzeciej osoby. Zjawiska te występują szczególnie wtedy, gdy nocne przymrozki zamieniają wilgotne skały i śnieg w śliską, zdradliwą powierzchnię.

Co wydarzyło się w Tatrach w ostatnich dniach?

W ciągu kilku dni w polskich i słowackich Tatrach doszło do trzech zdarzeń związanych z oblodzeniami. Każde z nich miało inny przebieg, ale łączył je ten sam problem: śliskie podłoże w trudnym terenie.

Dzień	Rejon	Zdarzenie	Skutek	Działania ratunkowe
sobota	Skrzyniarki pod Gankową Kopą	Poślizgnięcie na łańcuchach i upadek pod skalną ścianę	Śmierć 52-letniego Polaka	Zgłoszenie do słowackiej HZS, zgon stwierdzony przez lekarza z bazy na Zwierówce
niedziela	Ciemniasta Turnia, Tatry Wysokie	Upadek ok. 150 m przy zejściu z Pośredniej Grani	Śmierć 51-letniego Słowaka	Towarzyszka ewakuowana śmigłowcem do Starego Smokowca
czwartek, 15 października	Rejon Zawratowego Żlebu	Upadek turystki	Obrażenia, wymagające transportu	Transport w noszach do Hali Gąsienicowej, następnie śmigłowiec do szpitala w Zakopanem

W akcji w rejonie Zawratowego Żlebu udział wzięło 16 ratowników TOPR oraz załoga śmigłowca. Pogoda uniemożliwiła jednak zabranie poszkodowanej bezpośrednio z miejsca zdarzenia, dlatego konieczny był wieloetapowy transport.

Dlaczego jesienne oblodzenia są tak groźne?

Jesień w Tatrach zaskakuje turystów kontrastem. Dzień bywa jeszcze ciepły, a nocą temperatura spada poniżej zera. Wilgoć z dnia zamarza na szlakach, kamieniach i łańcuchach, tworząc warstwę, która w świetle dziennym wygląda niepozornie.

Ratownicy TOPR zwracają uwagę na trzy elementy: jesienne nocne przymrozki, oblodzone szlaki oraz verglas, który trudno dostrzec. Na północnych wystawach dochodzi do tego zlodowaciały śnieg, pod którym mogą kryć się kamienie. Te połączenia sprawiają, że nawet znany szlak może stać się zupełnie innym terenem niż w lecie.

Czym jest verglas i dlaczego trudno go zauważyć?

Verglas to cienka, niewidoczna powłoka lodu, która pokrywa skały. Nie tworzy wyraźnej warstwy śniegu ani szronu, dlatego łatwo go przeoczyć. Stopa stawiana na pozornie suchym kamieniu może się ześliznąć bez żadnego ostrzeżenia.

Właśnie dlatego zagrożenie jest tak podstępne. Wędrowiec, który sprawdza tylko widoczne plamy lodu, może nie zauważyć najgroźniejszego miejsca.

Jakie warunki panują w wyższych partiach Tatr?

Tatrzański Park Narodowy informuje, że w wyższych partiach Tatr Wysokich warunki są trudne, a po północnej stronie występują oblodzenia. Podobne zagrożenia dotyczą także Tatr Zachodnich, zwłaszcza w miejscach zacienionych i w pobliżu cieków wodnych, gdzie woda zamarza najszybciej.

TPN podkreśla, że wyjścia w te rejony wymagają doświadczenia oraz odpowiedniego sprzętu: raków, czekana i kasku. Nie są to dodatki dla wytrawnych, lecz podstawowe wyposażenie przy zimowych warunkach w wysokich partiach gór.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli planujesz wędrówkę po Tatrach jesienią, zakładaj, że szlak może być oblodzony nawet wtedy, gdy na pierwszy rzut oka wygląda na suchy. Sprawdzaj prognozę i warunki przed wyjściem, a w wyższych partiach nie bagatelizuj północnych stoków i zacienionych odcinków. Zabierz raki, czekan i kask, a jeśli nie masz doświadczenia w poruszaniu się po lodzie, zrezygnuj z trudniejszych tras albo wybierz się z przewodnikiem. Pamiętaj też, że w złej pogodzie helikopter może nie być w stanie zabrać poszkodowanego od razu, dlatego kluczowa jest ostrożność już na etapie planowania.